Σε μια εποχή που η κοινωνία αναζητά ισχυρά ανακλαστικά απέναντι στον
αποκλεισμό και την απομόνωση, ο αθλητισμός οφείλει να δείξει τον δρόμο. Η
Ελληνορωμαϊκή πάλη, ένα από τα αρχαιότερα αθλήματα στον κόσμο, αποδεικνύεται
σήμερα ένα από τα πιο σύγχρονα εργαλεία για την κοινωνική συμπερίληψη και την
ψυχοκινητική θωράκιση των παιδιών μας.
Γύρω από αυτόν τον άξονα, ας αναλύσουμε τη δυναμική του αθλήματος:
«Όταν μιλάμε για συμπερίληψη στον αθλητισμό, εννοούμε τη δημιουργία ενός
περιβάλλοντος όπου κάθε παιδί έχει θέση, ανεξάρτητα από τον σωματότυπο,
τις ικανότητες ή τις ιδιαιτερότητές του. Η ελληνορωμαϊκή πάλη υπηρετεί αυτή την
αξία με έναν μοναδικό, φυσικό τρόπο.
Λόγω της ύπαρξης των κατηγοριών βάρους, η πάλη δεν αποκλείει κανέναν. Το
ψηλό, το κοντό, το αδύνατο ή το πιο εύσωμο παιδί δεν καλούνται να "χωρέσουν" σε
ένα αυστηρό πρότυπο. Αντίθετα, το ίδιο το άθλημα αγκαλιάζει τη μοναδικότητά τους,
διδάσκοντάς τα πώς να μετατρέψουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους σε
προσωπικά πλεονεκτήματα.
Η θεραπευτική αξία της σωματικής επαφής στην ψηφιακή εποχή
Σε μια καθημερινότητα όπου τα παιδιά περνούν ώρες μπροστά από οθόνες,
βιώνοντας μια άτυπη ψηφιακή απομόνωση, η πάλη προσφέρει κάτι
αναντικατάστατο: την άμεση, ελεγχόμενη και ασφαλή σωματική επαφή.
Η σωματική επαφή στην παλαίστρα δεν είναι πράξη βίας, είναι μια βαθιά μορφή
επικοινωνίας και ανάπτυξης:
Καταρρίπτει τον φόβο και την ανασφάλεια: Το παιδί μαθαίνει να νιώθει
άνετα με το σώμα του και κυρίως, να σέβεται απόλυτα το σώμα και τα όρια
του αντιπάλου του.
Αναπτύσσει την ενσυναίσθηση: Μέσα από τη λαβή και την κίνηση, ο
αθλητής εκπαιδεύεται να "διαβάζει" τις προθέσεις του άλλου, αναπτύσσοντας
μια σπάνια μη λεκτική κατανόηση.
Ρυθμίζει το νευρικό σύστημα: Η πίεση και η αντίσταση λειτουργούν ως
βιολογική βαλβίδα αποσυμπίεσης, βοηθώντας τα παιδιά να εκτονώσουν το
άγχος, την υπερένταση ή τον θυμό τους, προσφέροντας συναισθηματική
ισορροπία.
Απάντηση στη ΔΕΠΥ και την Υπερκινητικότητα
Ιδιαίτερα για παιδιά που αντιμετωπίζουν προκλήσεις όπως η ΔΕΠΥ (Διαταραχή
Ελλειμματικής Προσοχής & Υπερκινητικότητας) ή η διάχυτη υπερένταση, η πάλη
αποτελεί μια ιδανική διέξοδο.
Μέσα από ένα αυστηρά δομημένο, αλλά ταυτόχρονα ασφαλές πλαίσιο κανόνων, τα
παιδιά αυτά μαθαίνουν να διοχετεύουν την ενέργειά τους παραγωγικά. Η ανάγκη για
απόλυτη προσήλωση στον αντίπαλο κατά τη διάρκεια της λαβής ενισχύει τη
συγκέντρωση, βελτιώνει τον αυτοέλεγχο και βοηθά στη διαχείριση της
παρορμητικότητας, χτίζοντας γέφυρες ουσιαστικής ένταξης στην ομάδα.
Ο Προπονητής-Δάσκαλος ως Σύμβουλος και Γέφυρα Συμπερίληψης
Η μετατροπή της παλαίστρας σε έναν χώρο απόλυτης αποδοχής είναι έργο του
προπονητή-δασκάλου. Η παιδαγωγική του επάρκεια κρίνεται από το πώς θα
διαχειριστεί την ανομοιογένεια της ομάδας.
Η πρόκληση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη και ουσιαστική όταν ο προπονητής καλείται
να συνεργαστεί με οικογένειες παιδιών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες, είτε
ενδογενείς (όπως νευροαναπτυξιακές ιδιαιτερότητες, ΔΕΠΥ) είτε εξωγενείς
(κοινωνικές ή οικονομικές). Εκεί, ο αποτελεσματικός δάσκαλος λειτουργεί με
οικογενειοκεντρικό προσανατολισμό:
Δημιουργεί ένα ασφαλές καταφύγιο εμπιστοσύνης για το παιδί και τους
γονείς.
Εστιάζει και αναδεικνύει τα θετικά στοιχεία κάθε κατάστασης.
Κατευθύνει τους γονείς να αντλήσουν δύναμη από την προσπάθεια του
παιδιού τους και να εκτιμήσουν τον τρόπο που αντεπεξέρχεται στις
προκλήσεις.
Εμείς, ως κοινωνία και ως γονείς, τι επιλέγουμε;
Σε περιόδους κρίσης, είναι εύκολο να εγκλωβιστούμε στο άγχος της μελλοντικής
επαγγελματικής ή οικονομικής αποκατάστασης των παιδιών μας μέσα από τον
αθλητισμό. Όμως, η πραγματική "διάσωση" ενός παιδιού κρύβεται στη σωματική και
ψυχική του υγεία, στην κοινωνικοποίησή του και στην ικανότητά του να συνυπάρχει
ισότιμα.
Ο αθλητισμός έχει τη μοναδική ιδιότητα να ισοπεδώνει τις κοινωνικές διακρίσεις.
Όταν ένας αθλητής μπαίνει στην παλαίστρα, η καταγωγή, η οικονομική του
κατάσταση ή η αναπηρία του περνούν σε δεύτερη μοίρα. Σημασία έχει μόνο η
προσπάθεια.
Το μέλλον του αθλητισμού δεν κρίνεται στα μεγάλα επαγγελματικά συμβόλαια, αλλά
στο αν κάθε παιδί της διπλανής πόρτας έχει μια θέση στην ομάδα.
Στον ΑΠΣ Τρίκαλα συνεχίζουμε να προσπαθούμε καθημερινά.
ΠΑΛΕΥΟΝΤΑΣ να δημιουργήσουμε ενεργούς ανθρώπους και όχι παθητικούς
θεατές…
ΠΑΛΕΥΟΝΤΑΣ για έναν αθλητισμό χωρίς αποκλεισμούς, για τη διά βίου άσκηση.»
Για τον ΑΠΣ Τρίκαλα
Δρ. Νικόλαος Τσιακάρας